ტროპილელაფსთან ბრძოლაში წარმატების გასაღები პრევენციაა – ჭიათურელი მეფუტკრე კობა ბახტურიძე

საქართველოში მეფუტკრეობის დარგი კიდევ ერთი სერიოზული გამოწვევის წინაშე დგას. ტროპილელაფსი (Tropilaelaps spp.) პარაზიტული ტკიპა, რომელიც მსოფლიოში ფუტკრის ერთ-ერთ ყველაზე საშიშ მტრად მიიჩნევა, უკვე საქართველოს რამდენიმე რეგიონშიც დაფიქსირდა.

სპეციალისტების განმარტებით, პარაზიტი ფუტკრის ბარტყებით იკვებება, სწრაფად მრავლდება, ასუსტებს ოჯახებს და დროული რეაგირების გარეშე შესაძლოა მთელი საფუტკრის განადგურებაც კი გამოიწვიოს.
მიუხედავად არსებული საფრთხისა, პრაქტიკოსი მეფუტკრეები მიიჩნევენ, რომ დაავადების გავრცელების შეჩერება ჯერ კიდევ შესაძლებელია, თუ ყველა მეფუტკრე დროულად განახორციელებს პრევენციულ ღონისძიებებს და ზედმიწევნით გაითვალისწინებს სპეციალისტების რეკომენდაციებს.
ტროპილელაფსთან ბრძოლის გამოცდილებაზე „ტბილისი 24“-ს ჭიათურელი მეფუტკრე კობა ბახტურიძე ესაუბრა.
„ტროპილელაფსი არავის ელოდება, ყოველდღე მრავლდება“

–ბატონო კობა, როგორია მდგომარეობა ჭიათურაში?

-სამწუხაროდ, ტროპილელაფსი ჭიათურაშიც დაფიქსირდა. თუმცა შემიძლია ვთქვა, რომ ამ ეტაპზე მდგომარეობა შედარებით კონტროლირებადია. ვფიქრობ, ამის მთავარი მიზეზი ის არის, რომ ჩვენ, მეფუტკრეებმა, თავიდანვე სერიოზულად აღვიქვით ეს საფრთხე.
როგორც კი დაავადების შესახებ ინფორმაცია გავრცელდა, დავიწყეთ სკების სისტემატური დათვალიერება, რეკომენდაციების შესრულება და პროფილაქტიკური ღონისძიებების გატარება.
მაგრამ მინდა ყველამ კარგად გაიგოს, ეს არ არის პრობლემა, რომელიც თავისით მოგვარდება. ტროპილელაფსი ყოველდღიურად მრავლდება. თუ ერთი კვირა ან ათი დღე დავაგვიანეთ, შესაძლოა უკვე მთელი საფუტკრე დაზიანებული დაგვხვდეს.

„ყველაზე დიდი შეცდომა ფიქრი არის, რომ ჩემს საფუტკრემდე არ მოვა“

რას ურჩევდით მეფუტკრეებს?

-ყველაზე დიდი შეცდომაა, როდესაც მეფუტკრე ფიქრობს, რომ ეს პრობლემა მას არ შეეხება.
სამწუხაროდ, ტროპილელაფსი საზღვრებს არ ცნობს. თუ ერთ სოფელში გავრცელდა, ძალიან სწრაფად შეიძლება მეზობელ სოფელსა და მთელ მუნიციპალიტეტშიც გადავიდეს.
ამიტომ აუცილებელია:
• სკების რეგულარული დათვალიერება;
• ფუტკრის ოჯახების მუდმივი კონტროლი;
• დაავადების ნიშნების დროული აღმოჩენა;
• პროფილაქტიკური ღონისძიებების ჩატარება;
• სპეციალისტების რეკომენდაციების ზუსტი შესრულება.

დღეს პრევენცია გაცილებით იაფიც არის და ეფექტურიც, ვიდრე უკვე დაზიანებული საფუტკრის გადარჩენა.
„ჭიანჭველას მჟავა სწორად გამოყენების შემთხვევაში ძალიან ეფექტურია“

– პირადად თქვენ რა მეთოდებს იყენებთ?

-მე ვიყენებ ჭიანჭველას მჟავას, რომელიც ტროპილელაფსთან ბრძოლის ერთ-ერთ ყველაზე ეფექტურ საშუალებას წარმოადგენს.
თუმცა ხშირად მეფუტკრეები შეცდომას უშვებენ, ჰგონიათ, რომ ნებისმიერი დოზით გამოყენება შეიძლება.
ეს ძალიან სახიფათოა.
თუ დოზა ან გამოყენების დრო არასწორია, შეიძლება თავად ფუტკარიც დაზიანდეს.
ამიტომ ყველას მოვუწოდებ, თვითნებურად არაფერი გააკეთონ და მხოლოდ სპეციალისტების მიერ გაცემული რეკომენდაციებით იხელმძღვანელონ.

„სურსათის ეროვნული სააგენტო დღეს მეფუტკრეების მთავარი მხარდამჭერია“

რამდენად მნიშვნელოვანია სურსათის ეროვნული სააგენტოს ჩართულობა?

-ჩემი აზრით, დღეს მეფუტკრეებისთვის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი მხარდაჭერა სწორედ სურსათის ეროვნული სააგენტოა.
სააგენტოს სპეციალისტები მუდმივად გვაწვდიან ინფორმაციას, გვაცნობენ დაავადების გავრცელების რისკებს, გვასწავლიან, როგორ ამოვიცნოთ ტროპილელაფსი, როგორ მოვიქცეთ პირველივე ნიშნების აღმოჩენისას და რა პრევენციული ღონისძიებები უნდა გავატაროთ.
ტარდება საინფორმაციო შეხვედრები, ვრცელდება პრაქტიკული რეკომენდაციები და მეფუტკრეებს ნებისმიერ დროს შეუძლიათ მიმართონ სააგენტოს სპეციალისტებს პროფესიული კონსულტაციის მისაღებად.
ეს მხარდაჭერა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია დღეს, როდესაც ტროპილელაფსი ახალი გამოწვევაა და თითოეულ სწორ გადაწყვეტილებას დიდი მნიშვნელობა აქვს.
ვფიქრობ, სწორედ სააგენტოს აქტიურმა მუშაობამ, დროულმა ინფორმირებამ და მეფუტკრეებთან მუდმივმა კომუნიკაციამ მნიშვნელოვნად შეუწყო ხელი იმას, რომ ჭიათურაში მდგომარეობა ამ დრომდე შედარებით სტაბილურია.

„ფაროსანასთან ბრძოლის ღონისძიებები ისე ტარდება, რომ ფუტკარი მაქსიმალურად იყოს დაცული“

მეფუტკრეებს ხშირად აინტერესებთ, ხომ არ აზიანებს ფუტკარს ფაროსანასთან ბრძოლის ღონისძიებები?

-ეს კითხვა ხშირად მესმის.
მინდა საზოგადოებამ იცოდეს, რომ სურსათის ეროვნული სააგენტო ფაროსანასთან ბრძოლის ღონისძიებებს ისე გეგმავს, რომ ფუტკრის უსაფრთხოება მაქსიმალურად იყოს დაცული.
ქიმიური დამუშავება, როგორც წესი, ტარდება საღამოს საათებში, როდესაც ფუტკარი უკვე სკაშია დაბრუნებული და მისი დაზიანების რისკი მინიმუმამდეა დაყვანილი.
ასევე, ფერომონული დამჭერები თავსდება მხოლოდ არაყვავილოვან ხეებზე, რათა ფუტკარი მათთან არ მიიზიდოს.
ეს დეტალები ბევრისთვის შეიძლება შეუმჩნეველი იყოს, მაგრამ პრაქტიკაში სწორედ ასეთი მიდგომები იცავს ფუტკარს.

„ტროპილელაფსს მარტო ვერავინ დაამარცხებს“

რა იქნება თქვენი მთავარი გზავნილი მეფუტკრეებისთვის?

-ერთი მეფუტკრე საკუთარ საფუტკრეს თუ მოუვლის, ეს კარგია, მაგრამ საკმარისი არ არის.
თუ მეზობელი არაფერს აკეთებს, დაავადების გავრცელების საფრთხე მაინც დარჩება.
ტროპილელაფსი საერთო პრობლემაა და მისი მართვაც მხოლოდ ერთობლივი ძალისხმევით არის შესაძლებელი.
მინდა ყველა მეფუტკრეს მოვუწოდო — ნუ დაელოდებით პრობლემის გამწვავებას.
დღესვე დაათვალიერეთ სკები, შეასრულეთ პროფილაქტიკური ღონისძიებები, ითანამშრომლეთ სპეციალისტებთან და აუცილებლად გაითვალისწინეთ სურსათის ეროვნული სააგენტოს რეკომენდაციები.
თუ თითოეული ჩვენგანი პასუხისმგებლობით მოეკიდება საკუთარ საქმეს, შევძლებთ არა მხოლოდ ჩვენი საფუტკრეების, არამედ მთლიანად ქართული მეფუტკრეობის დაცვას.

ტროპილელაფსი საქართველოს მეფუტკრეობისთვის ერთ-ერთ ყველაზე სერიოზულ გამოწვევად რჩება. თუმცა როგორც სპეციალისტები, ისე პრაქტიკოსი მეფუტკრეები აღნიშნავენ, დაავადებასთან წარმატებული ბრძოლა შესაძლებელია.
ამისთვის აუცილებელია მუდმივი მონიტორინგი, დროული პრევენცია, თანამედროვე მეთოდების გამოყენება და მეფუტკრეების აქტიური თანამშრომლობა სურსათის ეროვნულ სააგენტოსთან, რომელიც დაავადების პრევენციის, ინფორმირების, კონსულტირების და პრაქტიკული რეკომენდაციების გაცემის მიმართულებით მნიშვნელოვან მხარდაჭერას უწევს დარგს.
როგორც ჭიათურელი მეფუტკრე კობა ბახტურიძე ამბობს, ფუტკრის დაცვა თითოეული მეფუტკრის პასუხისმგებლობაა, თუმცა ამ ბრძოლაში მეფუტკრეები მარტო არ არიან. სახელმწიფოსა და სურსათის ეროვნული სააგენტოს მხარდაჭერა დღეს დარგისთვის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საყრდენია.

თბილისი 24