სუს-მა გამოძიება დაიწყო: საბოტაჟი, დივერსია, კიბერშეტევა ენერგოსისტემაზე თუ უბრალო “ტექნიკური ხარვეზი”?

საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა (სუს) 24 და 25 ივლისს ქვეყნის მასშტაბით ელექტროენერგიის ავარიული გათიშვების გამო გამოძიება დაიწყო სისხლის სამართლის კოდექსის 318-ე მუხლით- საბოტაჟის ბრალდებით. ეს მუხლი გულისხმობს სახელმწიფოებრივი ინტერესებისთვის საფრთხის შექმნის მიზნით სახელმწიფო საწარმოს ან სხვა მნიშვნელოვანი ობიექტების ნორმალური ფუნქციონირების ხელშეშლას, მათ დაზიანებას ან განადგურებას.

გამოძიების დაწყება თავისთავად მნიშვნელოვანი სიგნალია. როდესაც უსაფრთხოების სამსახური საბოტაჟის ნიშნებზე საუბრობს და კონკრეტულ მუხლს ააქტიურებს, ეს ნიშნავს, რომ მათ უკვე აქვთ გარკვეული ინფორმაცია ან მტკიცებულებები, რომლებიც უბრალო ტექნიკურ ავარიას სცილდება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, გამოძიება შეიძლება დარჩენილიყო მხოლოდ ენერგეტიკული უწყებებისა და მარეგულირებლის (სემეკის) კომპეტენციაში, სადაც უკვე მიმდინარეობს ავარიის ტექნიკური მიზეზების შესწავლა.

კითხვა, რომელიც ბუნებრივად ჩნდება: რა სახის ინფორმაცია შეიძლება ჰქონდეს სუს-ს? შესაძლებელია თუ არა, რომ საქმე ეხებოდეს უცხო სახელმწიფოს ჩარევას?

ელექტროენერგიის სისტემა სტრატეგიული ინფრასტრუქტურაა. მისი მასშტაბური, თითქმის ერთდროული გათიშვა მთელ ქვეყანაში (მათ შორის ოკუპირებულ აფხაზეთშიც) ტექნიკური ხარვეზის გარდა, შეიძლება იყოს კიბერშეტევის ან ფიზიკური დივერსიის შედეგი. თანამედროვე პირობებში კიბერშეტევები ენერგოსისტემებზე უკვე რეალური ინსტრუმენტია ჰიბრიდული ომის არსენალში.

სამხედრო ჩარევა უფრო ნაკლებად სავარაუდოა პირდაპირი სახით, თუმცა არ არის გამორიცხული, რომ საქმე ეხებოდეს უფრო ფართო კამპანიის ნაწილს, სადაც ენერგეტიკული დესტაბილიზაცია ერთ-ერთი ელემენტია.

სუს-ის განცხადება, რომ საზოგადოებას ეტაპობრივად აცნობებენ გამოძიების მიმდინარეობას, მიუთითებს, რომ უწყება სიფრთხილით მოქმედებს და ჯერ არ ხსნის დეტალებს. ეს ლოგიკურია: ნაადრევი ინფორმაციის გავრცელებამ შეიძლება ზიანი მიაყენოს გამოძიებას ან გამოიწვიოს დეზინფორმაციის ტალღა.

ამ ეტაპზე ოფიციალურად დადასტურებული არ არის არც უცხო ძალის ჩართულობა და არც კონკრეტული პირთა ან ჯგუფების იდენტიფიცირება. თუმცა, საბოტაჟის მუხლის გააქტიურება თავისთავად ამბობს, რომ ხელისუფლების უსაფრთხოების სტრუქტურები სერიოზულად განიხილავენ იმ ვერსიას, რომლის მიხედვითაც ეს არ იყო უბრალო ტექნიკური ინციდენტი.

შემდეგი დღეები და კვირები აჩვენებს, რამდენად მყარი აღმოჩნდება ეს ვერსია და რა მიმართულებით განვითარდება გამოძიება – შიდა ტექნიკური ხარვეზებისკენ, თუ უფრო ფართო, შესაძლოა საერთაშორისო განზომილებისკენ.