ზაალ მიქელაძის ფრანგული გაკვეთილი : მაკრონ, ჩაიწერე, სანამ ქართული გამოცდილების ექსპორტი გაძვირებულა!
ზაალი პარიზს დაიპყრობს, დიმიტრი ხუნდაძე კი, ალბათ, სასწავლო პროგრამას დაამტკიცებს!
პარტია „ხალხის ძალის“ ერთ-ერთმა ლიდერმა ზაალ მიქელაძემ საფრანგეთის პრეზიდენტს, ემანუელ მაკრონს, რჩევა მისცა – საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროსა და უშიშროების სამსახურისგან ისწავლოს, როგორ უნდა მოხდეს პროტესტანტების დაძაბულობისგან თანმიმდევრულად და სწორად განრიდება.
აი, თურმე სად ყოფილა ევროპის ხსნა! პარიზში პრეზიდენტები, მინისტრები, პოლიტოლოგები და კონსტიტუციონალისტები ტყუილად იმტვრევენ თავს. აგერ, თბილისში გვყოლია ისეთი სტრატეგიული მოაზროვნე, რომელსაც შეუძლია საფრანგეთის პრეზიდენტს პროტესტის მართვის ხელოვნება ასწავლოს.
ბატონო ზაალ, თქვენ გენაცვალეთ! ღვინის, მინერალური წყლისა და თხილის შემდეგ საქართველომ, როგორც იქნა, ახალი საექსპორტო პროდუქტი აღმოაჩინა – პროტესტანტების „დამშვიდების“ ქართული ტექნოლოგია!
ევროკავშირში გაწევრიანება რაღად გვინდა? პირდაპირ ევროკავშირმა გაიაროს ჩვენთან სტაჟირება!
წარმოიდგინეთ ელისეს სასახლე. მაკრონი საგანგებო სხდომას მართავს. მაგიდაზე საფრანგეთის კონსტიტუცია, ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენცია და პოლიციის სახელმძღვანელოები აწყვია. პრეზიდენტი სასოწარკვეთილია – ქუჩაში ხალხი გამოდის, პოლიტიკური დაძაბულობა იზრდება, გამოსავალი კი არსად ჩანს.
უცებ კარზე აკაკუნებენ:
- ბატონო პრეზიდენტო, თბილისიდან წერილია! ზაალ მიქელაძე გირჩევთ, ქართული გამოცდილება გაიზიაროთ!
მაკრონი წერილს ხსნის, კითხულობს და გაოცებული წამოიძახებს:
- Mon Dieu! ნუთუ ამდენი წელი საფრანგეთს ვმართავდი და აქამდე არ ვიცოდი, რომ პროტესტის მართვის მსოფლიო ცენტრი თბილისში მდებარეობდა?!
მეორე დილით ფრანგული მედია სენსაციურ ინფორმაციას ავრცელებს: საფრანგეთში ქართული დელეგაცია მიემგზავრება! მისიის ხელმძღვანელია ზაალ მიქელაძე, ხოლო საპატიო მეთვალყურედ დიმიტრი ხუნდაძე ინიშნება – კაცი, რომელსაც, როგორც „ხალხის ძალის“ ერთ-ერთ ლიდერს, ამ ისტორიული ექსპორტის პოლიტიკურ მნიშვნელობაზე კომენტარის გაკეთება შეუძლია.
ხუნდაძე პარიზში ჩადის, მკერდზე ღირსების ორდენივით ჩამოკიდებული აქვს ქართული პოლიტიკური თავდაჯერებულობა და აცხადებს:
- ჩვენ აქ მხოლოდ გამოცდილების გასაზიარებლად არ ჩამოვსულვართ. ჩვენ მოვედით, რომ ფრანგებს ვასწავლოთ, როგორ უნდა მართონ ის პრობლემები, რომელთა გადაჭრის მეთოდებზეც თავად საქართველოში ჯერ კიდევ კამათობენ!
რა თქმა უნდა, ეს წარმოსახვითი სცენაა. მაგრამ განა პოლიტიკური სატირის საუკეთესო მასალა სწორედ ასეთი თავდაჯერებულობა არ არის?
იწყება ფრანგულ-ქართული მასტერკლასი:„როგორ დავამშვიდოთ პროტესტანტები ისე, რომ დემოკრატიას ნერვიულობა დაეწყოს!“
თუ ექსპორტი წარმატებით დასრულდა, იქნებ შემდეგი სასწავლო კურსიც დაიგეგმოს: „როგორ ვასწავლოთ ევროპას, როგორ უნდა გვასწავლოს ევროპამ დემოკრატია“.
ოღონდ აქ ერთი პატარა ტექნიკური პრობლემა ჩნდება: ფრანგები კითხულობენ, კონკრეტულად რა უნდა ისწავლონ საქართველოსგან?
პოლიციის პროფესიონალიზმი? ძალის პროპორციული გამოყენება? მოქალაქეებთან დიალოგი? თუ ის, თუ როგორ შეიძლება პროტესტი ხელისუფლებისთვის პოლიტიკურ თავის ტკივილად იქცეს?
ბატონო ზაალ, გამოცდილება გამოცდილებაა, მაგრამ მარტო გამოცდილების არსებობა წარმატების გარანტია არ არის. ზოგჯერ წლების განმავლობაში ერთი და იმავე შეცდომის გამეორებაც გამოცდილებად ითვლება , ოღონდ ასეთ გამოცდილებას ექსპორტზე კი არ ყიდიან, მისგან დასკვნებს აკეთებენ.
თუ საფრანგეთისთვის მართლა სასარგებლო რჩევის მიცემა გსურთ, ჯერ შედეგები წარმოადგინეთ: რამდენად გაიზარდა მოქალაქეთა ნდობა სამართალდამცველების მიმართ? რამდენად შემცირდა დაპირისპირება? რამდენად დაცულია იმ ადამიანის უფლებები, რომელიც ხელისუფლებას არ ეთანხმება?
რადგან სამართალდამცავი სისტემის წარმატება იმით არ იზომება, რამდენად სწრაფად დაიცლება ქუჩა, მნიშვნელოვანია ისიც, რა რჩება ქუჩის დაცლის შემდეგ – ნდობა თუ წყენა, დიალოგის სურვილი თუ ახალი დაპირისპირების მოლოდინი.
და აი, სწორედ აქ იწყება ქართული მასტერკლასის ყველაზე რთული ნაწილი. ამ კითხვებზე პასუხის გაცემა გაცილებით რთულია, ვიდრე მაკრონისთვის რჩევის მიცემა.
დიმიტრი ხუნდაძესაც ვურჩევდით, ამ სასწავლო პროგრამას ერთი დამატებითი მოდული დაუმატოს: „როგორ განვასხვაოთ სახელმწიფოს სიმტკიცე მოქალაქის გაჩუმებისგან“. ეს მოდული, ალბათ, ფრანგებისთვისაც საინტერესო იქნება და ჩვენთვისაც მით უმეტეს.
მომდევნო ეტაპზე კი შეგვიძლია მთელი ევროპის გადამზადება დავიწყოთ. შვეიცარიას პოლიტიკურ ნეიტრალიტეტს ვასწავლით, დანიას – საზოგადოებრივ ნდობას, საფრანგეთს კი პროტესტის მართვის ქართულ ხელოვნებას შევთავაზებთ. თუ ეს კურსი წარმატებით ჩაივლის, შესაძლოა, გაეროს გენერალურ მდივანსაც მივწეროთ და თბილისში ახალი საერთაშორისო აკადემია გავხსნათ!
აკადემიის რექტორი – ზაალ მიქელაძე, საპატიო კურატორი – დიმიტრი ხუნდაძე. სასწავლო კურსი – „ხალხის ძალა და ხალხის პროტესტი“, პრაქტიკული გამოცდა – პარიზში, დიპლომები – წინასწარ დაბეჭდილი, შედეგები – მოგვიანებით გასარკვევი.
ხუმრობა ხუმრობად, მაგრამ მთავარი კითხვა მაინც პასუხგაუცემელია:
ბატონო ზაალ, ბატონო დიმიტრი, წარმატებული სამართალდამცავი სისტემა ის არის, რომელიც პროტესტს ყველაზე სწრაფად შლის, თუ ის, რომლის მიმართაც მოქალაქეს პროტესტის შემდეგაც სამართლიანობის განცდა რჩება?
P.S. თუ ფრანგები ქართულ გამოცდილებას გაიზიარებენ, შემდეგი ნაბიჯი მარტივია: ზაალ მიქელაძე პარიზის საპატიო მოქალაქე გახდება, დიმიტრი ხუნდაძე კი ევროპული დემოკრატიის ახალ სახელმძღვანელოს წარადგენს. სათაურიც მზად გვაქვს: „როგორ ვასწავლოთ მაკრონს, სანამ მაკრონი რამეს გვასწავლის!“